Thuế hộ kinh doanh

BHXH bắt buộc chủ hộ kinh doanh 2026: ai phải đóng, mức đóng bao nhiêu?

Người viếtKế toán Vinata
Cập nhật11/11/2026
Thời gian đọc14 phút
BHXH bắt buộc chủ hộ kinh doanh 2026: ai phải đóng, mức đóng bao nhiêu?

Trả lời nhanh: Từ ngày 01/01/2026, chỉ chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và kê khai doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm mới thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc cho chính mình. Tỷ lệ đóng là 25% trên mức thu nhập do chủ hộ tự chọn, thấp nhất bằng mức tham chiếu; từ 01/7/2026 mức tối thiểu là 632.500 đồng/tháng (chưa gồm BHYT). Chủ hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống được hướng dẫn tham gia BHXH tự nguyện, nhưng vẫn phải đóng BHXH bắt buộc cho người lao động mình thuê.

BHXH bắt buộc chủ hộ kinh doanh là một trong những thay đổi lớn nhất của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và cũng là chủ đề khiến nhiều hộ kinh doanh băn khoăn nhất trong năm 2026. Luật có hiệu lực từ 01/7/2025 đưa chủ hộ vào diện bắt buộc, sau đó chính sách thuế mới với ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP và hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam tại Công văn 2220/BHXH-QLT đã thu hẹp phạm vi áp dụng. Đồng thời, mức lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng/tháng từ 01/7/2026 làm thay đổi mức đóng tối thiểu và tối đa.

Bài viết dưới đây giúp anh/chị xác định mình có thuộc diện phải đóng hay không, cách tính số tiền đóng, phương thức đóng, quyền lợi được hưởng và những việc cần làm ngay trong những tháng cuối năm 2026.

Bảng tóm tắt BHXH bắt buộc chủ hộ kinh doanh 2026

Nội dung Quy định áp dụng Căn cứ
Đối tượng bắt buộc Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh, kê khai doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm Luật BHXH 2024; NĐ 158/2025/NĐ-CP; CV 2220/BHXH-QLT
Chủ hộ doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống Không bắt buộc cho bản thân; được hướng dẫn tham gia BHXH tự nguyện CV 2220/BHXH-QLT; NĐ 141/2026/NĐ-CP
Tỷ lệ đóng BHXH 25% (3% quỹ ốm đau, thai sản; 22% quỹ hưu trí, tử tuất) Điều 33 Luật BHXH 2024
Căn cứ đóng Chủ hộ tự chọn, từ mức tham chiếu đến 20 lần mức tham chiếu Điều 31 Luật BHXH 2024
Mức tham chiếu từ 01/7/2026 Bằng lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng NĐ 161/2026/NĐ-CP; Điều 141 Luật BHXH 2024
Số tiền BHXH tối thiểu/tối đa 632.500 đồng – 12.650.000 đồng/tháng Tính theo quy định trên
Phương thức đóng Hằng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần Luật BHXH 2024
Người lao động của hộ Chủ hộ phải đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động thuộc diện bắt buộc, không phụ thuộc doanh thu Luật BHXH 2024
Infographic BHXH bắt buộc chủ hộ kinh doanh: đối tượng, mức đóng và phương thức đóng 2026
Đối tượng, mức đóng và phương thức đóng BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh năm 2026. Nguồn tổng hợp: Luật BHXH 2024, Nghị định 158/2025/NĐ-CP, Nghị định 161/2026/NĐ-CP, Công văn 2220/BHXH-QLT.

Chủ hộ kinh doanh có phải đóng BHXH bắt buộc không?

Có, nhưng chỉ khi hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và chủ hộ kê khai doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm. Đây là cách hiểu thống nhất được Bảo hiểm xã hội Việt Nam hướng dẫn cho các địa phương từ năm 2026.

Điểm m khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 bổ sung “chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh” vào nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, giao Chính phủ quy định chi tiết. Trước ngày 01/7/2025, theo Luật BHXH 2014, chủ hộ kinh doanh chỉ có thể tham gia BHXH tự nguyện.

Nghị định 158/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 quy định chi tiết điều này theo hướng áp dụng trước với chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, còn các chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh khác sẽ được mở rộng dần từ ngày 01/7/2029.

Vì sao ngưỡng 1 tỷ đồng lại quyết định nghĩa vụ BHXH?

Từ ngày 01/01/2026, Nghị quyết 198/2025/QH15 chấm dứt phương pháp khoán thuế với hộ kinh doanh. Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Nghị định 141/2026/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 68) quy định mọi hộ kinh doanh đều kê khai doanh thu, trong đó hộ có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế GTGT, thuế TNCN.

Trên cơ sở đó, Công văn 2220/BHXH-QLT ngày 30/6/2026 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam (trả lời BHXH tỉnh Vĩnh Long) hướng dẫn: từ 01/01/2026, cơ quan BHXH chỉ thực hiện đăng ký tham gia BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh có doanh thu kê khai trên 1 tỷ đồng/năm. Chủ hộ có doanh thu dưới ngưỡng này được hướng dẫn tham gia BHXH tự nguyện nếu có nhu cầu.

Những ai được loại trừ dù doanh thu trên 1 tỷ đồng?

  • Chủ hộ đã đủ tuổi nghỉ hưu, trừ trường hợp còn thiếu không quá 6 tháng đóng để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
  • Chủ hộ đồng thời thuộc nhóm bắt buộc khác như cán bộ, công chức, viên chức, người lao động làm việc theo hợp đồng từ đủ 01 tháng trở lên, người quản lý doanh nghiệp có hưởng tiền lương. Khi đó chủ hộ chỉ tham gia theo một nhóm theo thứ tự ưu tiên của Luật, không đóng trùng.

Mức đóng BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh năm 2026 là bao nhiêu?

Mức đóng bằng 25% mức thu nhập do chủ hộ tự chọn làm căn cứ đóng. Từ 01/7/2026, mức thấp nhất là 632.500 đồng/tháng và cao nhất là 12.650.000 đồng/tháng.

Tỷ lệ đóng 25% gồm những quỹ nào?

Theo khoản 4 Điều 33 Luật BHXH 2024, chủ hộ kinh doanh đóng:

  • 3% vào quỹ ốm đau và thai sản;
  • 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Chủ hộ tự đóng toàn bộ vì không có “người sử dụng lao động” chia sẻ như người lao động làm công ăn lương. Chủ hộ không đóng vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp và quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho chính mình.

Căn cứ đóng được chọn trong khung nào?

Điểm đ khoản 1 Điều 31 Luật BHXH 2024 cho phép chủ hộ tự chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng, thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Theo khoản 13 Điều 141 Luật, khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở.

Nghị định 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 nâng mức lương cơ sở từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng/tháng kể từ ngày 01/7/2026. Do đó:

Giai đoạn Mức tham chiếu Căn cứ tối đa (20 lần) BHXH tối thiểu/tháng (25%) BHXH tối đa/tháng (25%)
01/01/2026 – 30/6/2026 2.340.000 đồng 46.800.000 đồng 585.000 đồng 11.700.000 đồng
Từ 01/7/2026 2.530.000 đồng 50.600.000 đồng 632.500 đồng 12.650.000 đồng

Chủ hộ có phải đóng thêm BHYT không?

Có, nếu chủ hộ chưa có thẻ BHYT theo nhóm khác. Theo Luật BHYT sửa đổi và Nghị định 188/2025/NĐ-CP, chủ hộ kinh doanh tham gia BHYT với mức đóng 4,5%. Ở mức căn cứ tối thiểu 2.530.000 đồng, số tiền BHYT là 113.850 đồng/tháng, nâng tổng số phải đóng lên 746.350 đồng/tháng. Nếu chủ hộ đã có BHYT theo nhóm ưu tiên hơn (ví dụ đang là người lao động có hợp đồng ở nơi khác), chủ hộ chỉ đóng phần BHXH 25%.

Ví dụ tính tiền đóng BHXH cho chủ hộ kinh doanh

Cách tính rất đơn giản: Số tiền đóng = Căn cứ đóng tự chọn × 25%, sau đó nhân với số tháng của chu kỳ đóng.

Ví dụ 1 – đóng ở mức tối thiểu: Chị Lan là chủ hộ kinh doanh tạp hóa tại Hà Nội, doanh thu kê khai năm 2026 khoảng 1,6 tỷ đồng, chưa có thẻ BHYT. Chị chọn căn cứ đóng bằng mức tham chiếu 2.530.000 đồng.

  • BHXH: 2.530.000 × 25% = 632.500 đồng/tháng.
  • BHYT: 2.530.000 × 4,5% = 113.850 đồng/tháng.
  • Tổng: 746.350 đồng/tháng. Nếu đóng 6 tháng một lần, mỗi kỳ chị Lan nộp 4.478.100 đồng.

Ví dụ 2 – đóng ở mức cao để tăng lương hưu: Anh Minh, chủ hộ kinh doanh vật liệu xây dựng doanh thu 5 tỷ đồng/năm, muốn lương hưu sau này cao hơn nên chọn căn cứ đóng 10.000.000 đồng/tháng.

  • BHXH: 10.000.000 × 25% = 2.500.000 đồng/tháng.
  • Đóng theo quý (3 tháng/lần): 7.500.000 đồng mỗi kỳ, chưa kể BHYT nếu có.

Lương hưu được tính trên bình quân thu nhập làm căn cứ đóng của cả quá trình, nên chọn căn cứ đóng là quyết định tài chính dài hạn. Anh/chị nên chọn mức phù hợp khả năng duy trì đều đặn, tránh chọn quá cao rồi bỏ dở.

Chủ hộ kinh doanh đóng BHXH theo phương thức nào?

Chủ hộ được chọn đóng hằng tháng, 3 tháng một lần hoặc 6 tháng một lần. Việc đóng có thể thực hiện trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc thông qua tổ chức dịch vụ thu được cơ quan BHXH ủy quyền, cũng như qua Cổng dịch vụ công và ứng dụng VssID.

Theo hướng dẫn được cơ quan BHXH phổ biến, hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng. Ví dụ: chọn đóng hằng tháng thì tiền tháng 11/2026 nộp chậm nhất ngày 31/12/2026. Anh/chị nên kiểm tra lại với BHXH cơ sở nơi đăng ký để được xác nhận chính xác chu kỳ và hạn nộp áp dụng cho mình.

Hồ sơ đăng ký tham gia gồm những gì?

  1. Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT theo mẫu của BHXH Việt Nam, kê khai mức thu nhập chọn làm căn cứ đóng và phương thức đóng.
  2. Thông tin định danh cá nhân (số định danh cá nhân/căn cước) và mã số hộ kinh doanh.
  3. Thông tin doanh thu kê khai với cơ quan thuế để làm căn cứ xác định thuộc diện bắt buộc.

Thành phần và mẫu biểu có thể được cập nhật theo hướng dẫn mới của BHXH Việt Nam, vì vậy anh/chị nên đối chiếu với cơ quan BHXH nơi hộ đăng ký trước khi nộp.

Chủ hộ đóng BHXH bắt buộc được hưởng những quyền lợi gì?

Chủ hộ kinh doanh được hưởng 4 chế độ tương ứng với hai quỹ đã đóng: ốm đau, thai sản, hưu trí và tử tuất, cùng quyền lợi khám chữa bệnh nếu tham gia BHYT.

  • Ốm đau: được trợ cấp khi phải nghỉ việc do ốm đau theo điều kiện của Luật BHXH 2024.
  • Thai sản: chủ hộ được hưởng chế độ thai sản khi sinh con theo điều kiện của Luật, mức hưởng cao hơn khoản trợ cấp thai sản dành cho người tham gia BHXH tự nguyện.
  • Hưu trí: Luật BHXH 2024 giảm số năm đóng tối thiểu để hưởng lương hưu xuống 15 năm, mở cơ hội nhận lương hưu cho người bắt đầu tham gia muộn.
  • Tử tuất: thân nhân được hưởng trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất khi người tham gia qua đời.

Thời gian đóng BHXH bắt buộc với tư cách chủ hộ được cộng nối với thời gian đã đóng trước đó khi làm công ăn lương hoặc tham gia tự nguyện.

Hóa đơn điện tử hộ kinh doanh 2026: ai bắt buộc dùng và đăng ký thế nào?Đọc thêmHóa đơn điện tử hộ kinh doanh 2026: ai bắt buộc dùng và đăng ký thế nào?Hóa đơn điện tử hộ kinh doanh từ năm 2026 được quy định tại Điều 26 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (phần áp dụng cho…

Chủ hộ doanh thu dưới 1 tỷ đồng đã lỡ đóng bắt buộc thì xử lý thế nào?

Chủ hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống đã đăng ký tham gia BHXH bắt buộc trước đó được dừng đóng theo hướng dẫn của cơ quan BHXH. Thời gian đã đóng không bị mất.

Theo Điều 71 Luật BHXH 2024, người dừng đóng khi chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và không hưởng BHXH một lần thì được bảo lưu toàn bộ thời gian đã đóng. Sau khi dừng, chủ hộ có hai lựa chọn:

  1. Bảo lưu thời gian đã đóng để cộng dồn khi tham gia lại sau này, ví dụ khi doanh thu vượt 1 tỷ đồng hoặc khi đi làm công ăn lương.
  2. Chuyển sang BHXH tự nguyện để tiếp tục tích lũy thời gian hướng tới lương hưu.

Lưu ý: nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động mà hộ kinh doanh thuê vẫn giữ nguyên, bất kể doanh thu của hộ trên hay dưới 1 tỷ đồng.

Kinh nghiệm thực tế khi làm BHXH cho chủ hộ kinh doanh

Qua quá trình hỗ trợ các hộ kinh doanh tại Hà Nội kê khai thuế và BHXH, Kế toán Vinata nhận thấy một số vướng mắc phổ biến:

  • Doanh thu sát ngưỡng 1 tỷ đồng: nhiều hộ có doanh thu dao động quanh 1 tỷ đồng giữa các năm. Hộ nên theo dõi doanh thu lũy kế hằng tháng trên sổ sách, vì khi vượt ngưỡng sẽ đồng thời phát sinh nghĩa vụ thuế GTGT, TNCN, hóa đơn điện tử và BHXH bắt buộc của chủ hộ.
  • Số liệu thuế và BHXH phải khớp: cơ quan BHXH dựa vào doanh thu kê khai với cơ quan thuế. Kê khai doanh thu thấp hơn thực tế để né BHXH là rủi ro kép, vì có thể bị truy thu thuế và xử phạt khi cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu ngân hàng, hóa đơn.
  • Chọn chu kỳ đóng theo dòng tiền: hộ kinh doanh theo mùa vụ (bán Tết, du lịch) nên chọn đóng 6 tháng một lần vào tháng có dòng tiền tốt, tránh nợ đọng.
  • Kiểm tra trùng đối tượng: nhiều chủ hộ đồng thời là người lao động ở công ty khác. Trường hợp này chỉ đóng theo hợp đồng lao động, cần thông báo để cơ quan BHXH không ghi nhận trùng.
  • Đừng quên người lao động của hộ: đây là lỗi phổ biến nhất. Hộ có thuê nhân viên bán hàng, thợ phụ theo hợp đồng từ đủ 01 tháng trở lên phải đăng ký BHXH cho họ.

Việc cần làm trước ngày 31/12/2026

  1. Cộng doanh thu kê khai từ đầu năm 2026 để xác định hộ có vượt 1 tỷ đồng hay không.
  2. Nếu vượt ngưỡng: liên hệ BHXH cơ sở để đăng ký tham gia, chọn căn cứ đóng và chu kỳ đóng phù hợp.
  3. Nếu dưới ngưỡng nhưng đã đăng ký bắt buộc: làm thủ tục dừng đóng, quyết định bảo lưu hay chuyển sang BHXH tự nguyện.
  4. Rà soát danh sách người lao động của hộ, đăng ký BHXH cho người thuộc diện bắt buộc.
  5. Chuẩn bị số liệu doanh thu cả năm để kê khai thuế năm 2026 đúng hạn đầu năm 2027.

Để hiểu thêm các mốc nộp thuế sắp tới, anh/chị có thể xem lịch nộp thuế tháng 11/2026 và bài viết về chuyển đổi số về thuế cho hộ kinh doanh.

Câu hỏi thường gặp

Chủ hộ kinh doanh doanh thu 800 triệu đồng/năm có phải đóng BHXH bắt buộc không?

Không. Theo Công văn 2220/BHXH-QLT, từ 01/01/2026 chỉ chủ hộ có doanh thu kê khai trên 1 tỷ đồng/năm mới thuộc diện bắt buộc. Chủ hộ doanh thu 800 triệu đồng có thể tham gia BHXH tự nguyện, nhưng vẫn phải đóng BHXH bắt buộc cho người lao động mình thuê.

Mức đóng BHXH tối thiểu của chủ hộ kinh doanh từ 01/7/2026 là bao nhiêu?

Là 632.500 đồng/tháng, bằng 25% mức tham chiếu 2.530.000 đồng. Nếu chưa có thẻ BHYT, chủ hộ đóng thêm 4,5% BHYT, tổng cộng 746.350 đồng/tháng.

Chủ hộ kinh doanh có được đóng BHXH 12 tháng một lần không?

Luật BHXH 2024 cho phép chủ hộ chọn đóng hằng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần. Anh/chị nên đăng ký một trong ba phương thức này với cơ quan BHXH.

Chủ hộ kinh doanh có được hưởng bảo hiểm thất nghiệp không?

Không. Chủ hộ chỉ đóng vào quỹ ốm đau, thai sản và quỹ hưu trí, tử tuất nên không hưởng bảo hiểm thất nghiệp và chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho chính mình.

Khi nào mọi chủ hộ kinh doanh có đăng ký đều phải đóng BHXH bắt buộc?

Theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP, các chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh chưa thuộc diện bắt buộc sẽ được mở rộng tham gia từ ngày 01/7/2029.

Kế toán Vinata hỗ trợ hộ kinh doanh trọn gói thuế và BHXH

Năm 2026, hộ kinh doanh cùng lúc phải thích nghi với việc bỏ thuế khoán, kê khai doanh thu, ngưỡng 1 tỷ đồng, hóa đơn điện tử và nghĩa vụ BHXH mới. Với dịch vụ đăng ký hộ kinh doanh và kế toán thuế trọn gói, Kế toán Vinata giúp anh/chị:

  • Theo dõi doanh thu, xác định đúng nghĩa vụ thuế và BHXH theo ngưỡng 1 tỷ đồng.
  • Kê khai thuế, lập sổ sách theo quy định mới, nộp tờ khai đúng hạn.
  • Tư vấn chọn căn cứ và chu kỳ đóng BHXH phù hợp dòng tiền; đăng ký BHXH cho người lao động của hộ.
  • Đại diện làm việc với cơ quan thuế, cơ quan BHXH khi có yêu cầu.

Anh/chị vui lòng liên hệ Kế toán Vinata qua thông tin ở cuối trang để được tư vấn miễn phí cho trường hợp cụ thể.

Tác giả: Kế toán Vinata
Cập nhật lần cuối: 30/10/2026

Căn cứ pháp lý và nguồn tham khảo

Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo văn bản có hiệu lực đến ngày 30/10/2026. Hộ kinh doanh nên đối chiếu với hướng dẫn của cơ quan BHXH, cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc liên hệ Kế toán Vinata để được tư vấn cho trường hợp cụ thể.

Tin liên quan

.Chat với chúng tôi qua Zalo
.Chat ngay để nhận tư vấn