Hải quan – Xuất nhập khẩu

Nhập khẩu không có giấy phép 2026: mức phạt đến 70 triệu đồng theo Nghị định 169/2026

Người viếtKế toán Vinata
Cập nhật29/10/2026
Thời gian đọc10 phút
nhập khẩu không có giấy phép – Vinata

Trả lời nhanh: Nhập khẩu hàng hóa không có giấy phép, không đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc thiếu kết quả kiểm tra chuyên ngành bị xử phạt theo Điều 19 Nghị định 169/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2026), mức phạt cao nhất đến 70 triệu đồng và kèm biện pháp khắc phục như buộc tái xuất hoặc tiêu hủy.

Nhập khẩu không có giấy phép, không đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn kỹ thuật hoặc thiếu kết quả kiểm tra chuyên ngành là nhóm vi phạm phổ biến với doanh nghiệp và hộ kinh doanh nhập hàng. Theo Điều 19 Nghị định số 169/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2026), mức phạt đối với tổ chức từ 2 triệu đồng đến 70 triệu đồng tùy trị giá tang vật, và phạt gấp 02 lần nếu quá 30 ngày kể từ ngày hàng về cửa khẩu người khai hải quan mới nộp hồ sơ. Cá nhân, hộ kinh doanh bị phạt bằng 1/2 mức của tổ chức (điểm a khoản 3 Điều 6).

Bài viết giúp doanh nghiệp nhận diện các hành vi vi phạm, mức phạt và cách phòng ngừa rủi ro nhập khẩu không có giấy phép.

Các hành vi vi phạm tại Điều 19

  • Khoản 1: Xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa không đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn kỹ thuật; xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành mà không có thông báo kết quả kiểm tra chuyên ngành.
  • Khoản 2: Nhập khẩu hàng hóa không có chứng từ chứng nhận xuất xứ trong trường hợp phải có để xác định hàng không có xuất xứ từ nước có nguy cơ gây hại cần kiểm soát.
  • Khoản 4: Xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa phải có hạn ngạch, giấy phép nhưng không có.

Giấy phép, điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật là những nội dung quy định tại Luật Quản lý ngoại thương và văn bản liên quan, bao gồm cả điều kiện về chủ thể kinh doanh (khoản 7 Điều 19).

Mức phạt vi phạm khoản 1, khoản 2 (khoản 3 Điều 19)

Trị giá tang vật Mức phạt (tổ chức)
Dưới 20 triệu đồng 2 – 5 triệu đồng
Từ 20 đến dưới 30 triệu đồng 5 – 10 triệu đồng
Từ 30 đến dưới 50 triệu đồng 10 – 20 triệu đồng
Từ 50 đến dưới 100 triệu đồng 20 – 30 triệu đồng
Từ 100 triệu đồng trở lên (không bị truy cứu hình sự) 30 – 50 triệu đồng

Mức phạt nhập khẩu không có giấy phép, hạn ngạch (khoản 4 Điều 19)

Trị giá tang vật Mức phạt (tổ chức)
Dưới 20 triệu đồng 5 – 10 triệu đồng
Từ 20 đến dưới 50 triệu đồng 10 – 20 triệu đồng
Từ 50 đến dưới 70 triệu đồng 20 – 30 triệu đồng
Từ 70 đến dưới 100 triệu đồng 30 – 50 triệu đồng
Từ 100 triệu đồng trở lên (không bị truy cứu hình sự) 50 – 70 triệu đồng
Infographic nhập khẩu không có giấy phép – Vinata
Những điểm cần nhớ về nhập khẩu không có giấy phép

Phạt gấp đôi khi nộp hồ sơ chậm quá 30 ngày

Khoản 5 Điều 19: phạt tiền bằng 02 lần mức phạt đối với hành vi vi phạm tại Điều 19 trong trường hợp quá thời hạn 30 ngày kể từ ngày hàng hóa về đến cửa khẩu người khai hải quan mới nộp hồ sơ hải quan. Ví dụ: hàng nhập khẩu không có giấy phép trị giá 60 triệu đồng (khung 20 – 30 triệu, mức trung bình 25 triệu đồng); nếu nộp hồ sơ sau 30 ngày kể từ hàng về cửa khẩu, mức phạt thành 50 triệu đồng.

Biện pháp khắc phục hậu quả

Khoản 6 Điều 19:

  • Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộc tái xuất hàng nhập khẩu vi phạm trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận quyết định xử phạt; trừ hàng đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép trong thời hạn này.
  • Buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định.

Như vậy, chi phí thực tế của việc nhập khẩu không có giấy phép thường lớn hơn nhiều so với tiền phạt: chi phí lưu kho, tái xuất, vận chuyển, mất hàng.

Phòng ngừa rủi ro nhập khẩu không có giấy phép

Lời khuyên nhập khẩu không có giấy phép – Vinata
Lời khuyên từ Vinata – Khát vọng dẫn đầu

Ranh giới với trách nhiệm hình sự

Khoản 3 Điều 3 Nghị định 169/2026: với vi phạm tại khoản 1 – 5 Điều 19, nếu tang vật dưới ngưỡng (cá nhân dưới 100 triệu đồng; tổ chức từ 100 đến dưới 200 triệu đồng) nhưng người vi phạm đã bị xử phạt hành chính hoặc bị kết án về các tội buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa… mà chưa xóa án tích, thì chỉ xử phạt hành chính nếu không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Doanh nghiệp tái phạm cần đặc biệt thận trọng.

Thời hiệu xử phạt

Vi phạm tại Điều 19 thuộc nhóm “vi phạm khác” có thời hiệu 02 năm (khoản 2 Điều 5); thời điểm chấm dứt vi phạm là thời điểm đăng ký tờ khai hải quan (điểm k khoản 6 Điều 5).

Tình huống thực tế

Hộ kinh doanh H nhập một lô mỹ phẩm từ nước ngoài về bán online, trị giá khoảng 80 triệu đồng, nhưng chưa thực hiện thủ tục công bố, kiểm tra theo quy định quản lý chuyên ngành. Lô hàng bị dừng tại cửa khẩu. Theo điểm d khoản 3 Điều 19, khung phạt tổ chức là 20 – 30 triệu đồng; hộ kinh doanh áp dụng mức cá nhân bằng 1/2, tức 10 – 15 triệu đồng, kèm biện pháp buộc tái xuất nếu không bổ sung được điều kiện. Vinata khuyến nghị hộ kinh doanh nhập hàng tìm hiểu kỹ danh mục quản lý chuyên ngành trước khi đặt hàng.

Thông tư 142/2026/TT-BTC: Thủ tục hải quan hàng chuyển phát nhanh mớiĐọc thêmThông tư 142/2026/TT-BTC: Thủ tục hải quan hàng chuyển phát nhanh mớiThông tư 142/2026/TT-BTC có hiệu lực từ 16/11/2026 thay đổi thủ tục hải quan hàng bưu chính, chuyển phát nhanh: phân nhóm hàng trị giá thấp,…

Góc nhìn chuyên gia Vinata

Qua 8 năm hỗ trợ doanh nghiệp thương mại, Vinata thấy rủi ro nhập khẩu không có giấy phép thường đến từ việc thay đổi mặt hàng, nhà cung cấp mà không kiểm tra lại chính sách quản lý. Bộ phận mua hàng cần phối hợp với đại lý hải quan và kế toán ngay từ khâu lên đơn để tính đủ chi phí, thời gian xin giấy phép, kiểm tra chuyên ngành.

Checklist tránh nhập khẩu không có giấy phép

  • Tra cứu mã HS và chính sách quản lý của mặt hàng.
  • Xác định hàng có thuộc diện giấy phép, hạn ngạch, kiểm tra chuyên ngành không.
  • Xác định yêu cầu chứng nhận xuất xứ.
  • Chuẩn bị điều kiện về chủ thể kinh doanh (nếu có).
  • Lập kế hoạch nộp hồ sơ hải quan trong 30 ngày kể từ hàng về cửa khẩu.

Những sai lầm thường gặp

  • Ký hợp đồng, cho hàng lên tàu trước khi có giấy phép, dẫn đến nhập khẩu không có giấy phép.
  • Để hàng nằm cảng quá 30 ngày, bị phạt gấp đôi.
  • Nghĩ hàng mẫu, hàng số lượng nhỏ không cần kiểm tra chuyên ngành.
  • Không lưu kết quả kiểm tra chuyên ngành kèm hồ sơ hải quan.

Nhập khẩu không có giấy phép: tổng hợp nhanh mức phạt cho cá nhân, hộ kinh doanh

Trị giá tang vật Tổ chức Cá nhân, hộ kinh doanh (1/2)
Dưới 20 triệu đồng 5 – 10 triệu 2,5 – 5 triệu
Từ 20 đến dưới 50 triệu 10 – 20 triệu 5 – 10 triệu
Từ 50 đến dưới 70 triệu 20 – 30 triệu 10 – 15 triệu
Từ 70 đến dưới 100 triệu 30 – 50 triệu 15 – 25 triệu
Từ 100 triệu trở lên 50 – 70 triệu 25 – 35 triệu

Bảng tính theo quy tắc mức phạt cá nhân bằng 1/2 tổ chức (điểm a khoản 3 Điều 6), áp dụng cho hành vi nhập khẩu không có giấy phép, hạn ngạch tại khoản 4 Điều 19. Nếu nộp hồ sơ hải quan quá 30 ngày kể từ hàng về cửa khẩu, các mức trên nhân 2.

Nhập khẩu không có giấy phép và hậu quả kế toán – thuế

Hàng nhập khẩu không có giấy phép bị buộc tái xuất sẽ phát sinh chi phí lưu kho, vận chuyển, tái xuất. Tiền phạt vi phạm hành chính là chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN (điểm b khoản 2 Điều 9 Luật Thuế TNDN 2025). Kế toán cần theo dõi riêng lô hàng bị xử lý, ghi nhận đúng giá trị hàng tồn kho và các khoản tổn thất. Đây là lý do doanh nghiệp nên đánh giá rủi ro nhập khẩu không có giấy phép ngay từ khâu lập kế hoạch mua hàng.

Đọc thêm

Câu hỏi thường gặp

Hộ kinh doanh nhập khẩu không có giấy phép bị phạt theo mức nào?

Hộ kinh doanh áp dụng mức phạt đối với cá nhân, bằng 1/2 mức phạt tổ chức (khoản 5 Điều 2, điểm d khoản 3 Điều 6).

Có được bổ sung giấy phép sau khi bị xử phạt không?

Nếu được cơ quan có thẩm quyền cấp phép trong 30 ngày kể từ ngày nhận quyết định xử phạt, hàng hóa không bị buộc tái xuất (điểm a khoản 6 Điều 19).

Lưu ý chung về tuân thủ hải quan – thuế năm 2026

  • Hai văn bản nền tảng: Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Nghị định 169/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan cùng có hiệu lực từ 01/7/2026, áp dụng cho hành vi vi phạm phát hiện từ thời điểm này (hành vi trước đó xem xét nguyên tắc áp dụng quy định có lợi cho người vi phạm).
  • Tiền chậm nộp đối với số thuế xuất nhập khẩu nộp thiếu vẫn tính 0,03%/ngày, độc lập với tiền phạt.
  • Xử phạt trên môi trường điện tử: hồ sơ, biên bản, quyết định xử phạt có thể được lập, gửi và thực hiện điện tử; doanh nghiệp cần theo dõi thường xuyên tài khoản trên Hệ thống thông quan và Cổng dịch vụ công của Hải quan.
  • Liên kết với kế toán: số thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu nộp bổ sung được ghi nhận vào giá trị hàng hoặc chi phí theo bản chất; tiền phạt vi phạm hành chính không được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên rà soát tờ khai định kỳ hằng tháng, đối chiếu mã HS, trị giá, xuất xứ với chứng từ thương mại và lưu trữ đầy đủ hồ sơ để chủ động khai bổ sung trong thời hạn được miễn phạt.

Kết luận

Nhập khẩu không có giấy phép hoặc thiếu kiểm tra chuyên ngành có thể bị phạt đến 70 triệu đồng, gấp đôi nếu chậm nộp hồ sơ, kèm buộc tái xuất. Kiểm tra chính sách mặt hàng từ sớm là cách tiết kiệm nhất.

Vinata – Khát vọng dẫn đầu. Liên hệ qua ketoanvinata.vn để được tư vấn thay đổi đăng ký kinh doanh bổ sung ngành nghề xuất nhập khẩu, kế toán thuế trọn gói và hoàn thuế GTGT.

Căn cứ pháp lý: Nghị định số 169/2026/NĐ-CP (Điều 2, 3, 5, 6, 19); Luật Quản lý ngoại thương số 05/2017/QH14.

Căn cứ pháp lý và nguồn tham khảo

Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo văn bản có hiệu lực đến ngày 29/10/2026. Doanh nghiệp nên đối chiếu với hướng dẫn của cơ quan quản lý trực tiếp hoặc liên hệ Kế toán Vinata để được tư vấn cho trường hợp cụ thể.

Tác giả: Kế toán Vinata
Cập nhật lần cuối: 29/10/2026

Tin liên quan

.Chat với chúng tôi qua Zalo
.Chat ngay để nhận tư vấn